Wczoraj sko\u0144czy\u0142em czyta\u0107 Drog\u0119 donik\u0105d. Brawo. Doskona\u0142e! Insza rzecz, \u017ce ksi\u0105\u017cka nie nale\u017cy do rodzaju krzepi\u0105cych. Gdyby akcja toczy\u0142a si\u0119, powiedzmy, w Pozna\u0144skiem, a nie na ziemi, kt\u00f3ra by\u0142a moj\u0105 (przybran\u0105) ojczyzn\u0105, tobym prawdopodobnie oddawa\u0142 si\u0119 tylko chudo\u017ciestwiennym wpieczatlenijam najwy\u017cszej klasy. Poniewa\u017c jednak chodzi\u0142o o ojczyzn\u0119, wi\u0119c czytaj\u0105c – strada\u0142… […] Natomiast czytaj\u0105c nie raz pomy\u015bla\u0142em jak bym ja sam si\u0119 zachowa\u0142 na miejscu tego lub owego. I wiesz, \u017ce z przera\u017ceniem przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ae – kto wie – mo\u017ce pod wp\u0142ywem strachu (a mo\u017ce nie tego pospolitego strachu a pod wp\u0142ywem ci\u015bnienia atmosferyczno-sowieckiego) i ja bym pokriwi\u0142 duszoj… I to by\u0142o dla mnie najstraszliwsz\u0105 rewelacj\u0105 tej ksi\u0105\u017cki!<\/p>\n
Micha\u0142 K. Pawlikowski – 7 czerwca 1955<\/p>\n
Dotychczas, mog\u0119 powiedzie\u0107, Ty pierwszy, \u017ce tak powiem, zrozumia\u0142e\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119. Chodzi\u0142o mnie bowiem o przedstawienie nie ,,techniki” systemu sowieckiego, o kt\u00f3rym napisano ju\u017c tyle, a ,,techniki” rozk\u0142adu moralnego, czyli w og\u00f3le reakcji spo\u0142ecze\u0144stwa na ci\u015bnienie atmosfery sowieckiej. \u017be zada\u0142e\u015b sobie pytanie ,,co bym sam zrobi\u0142”… to w\u0142a\u015bnie jest najwi\u0119kszy m\u00f3j sukces i bolszoje Wam za eto spasibo!<\/p>\n
J\u00f3zef Mackiewicz – 14 czerwca 1955<\/p>\n
(J\u00f3zef Mackiewicz, Barbara Toporska i Micha\u0142 K. Pawlikowski, Listy, Dzie\u0142a, t. 34, Kontra, Londyn 2022)<\/p>\n
Drog\u0119 donik\u0105d czytali\u015bmy tutaj g\u0142o\u015bno, wieczorami, w wielkiej anatolijskiej g\u0142uszy, jaka nas otacza. Czy trzeba doda\u0107, \u017ce odbiera\u0142a ona sen? […] Pa\u0144ska analiza charakter\u00f3w: Karola, Rymaszewskiego, Bo\u017ck\u00f3w, Oli – wskazuje na etapy rozk\u0142adu osobowo\u015bci, kt\u00f3re istotnie mo\u017cna w tej\u017ce skali i w analogicznej sytuacji przewidywa\u0107 w niejednym kraju Zachodu Europy, gdzie anti-bolszewizm redukuje si\u0119 do swobody robienia interes\u00f3w, wzgl\u0119dnie do podnoszenia <>. Okazuje si\u0119 tak\u017ce, i\u017c pow\u0142oka cywilizacji we wsp\u00f3\u0142czesnych ,,zdemokratyzowanych” – co oznacza cz\u0119sto schamia\u0142ych – spo\u0142ecze\u0144stwach, jest warstw\u0105 bardzo cienk\u0105 i \u017ce do\u015b\u0107 silniejszego powiewu, lub uderzenia, aby j\u0105 zetrze\u0107 czy zdmuchn\u0105\u0107.<\/p>\n
Micha\u0142 Sokolnicki – Ankara, 28 listopada 1955<\/p>\n
(J\u00f3zef Mackiewicz i Barbara Toporska, Wielka Niewiadoma, Listy do i od r\u00f3\u017cnych os\u00f3b, Dzie\u0142a, t. 35, Kontra, Londyn 2022)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wczoraj sko\u0144czy\u0142em czyta\u0107 Drog\u0119 donik\u0105d. Brawo. Doskona\u0142e! Insza rzecz, \u017ce ksi\u0105\u017cka nie nale\u017cy do rodzaju krzepi\u0105cych. Gdyby akcja toczy\u0142a si\u0119, powiedzmy, w Pozna\u0144skiem, a nie na ziemi, kt\u00f3ra by\u0142a moj\u0105 (przybran\u0105) ojczyzn\u0105, tobym prawdopodobnie oddawa\u0142 si\u0119 tylko chudo\u017ciestwiennym wpieczatlenijam najwy\u017cszej klasy. Poniewa\u017c jednak chodzi\u0142o o ojczyzn\u0119, wi\u0119c czytaj\u0105c – strada\u0142… […] Natomiast czytaj\u0105c nie raz … <\/p>\n